Aandacht voor het landschap

Verschillende vormen van aandacht
Aandacht voor landschap kan verschillende vormen aannemen. Je kunt het onderzoeken, je kunt erdoor heen reizen, je kunt het proberen te verstaan. Dit zijn drie thema’s van aandacht. Deze drie thema’s van aandacht zijn de activiteit waarin aandacht tot uitdrukking komt. Aandacht zelf is de houding, waarmee deze activiteiten worden uitgevoerd. Er zijn verschillende houdingen mogelijk.

Esthetische houding
Deze houding uit zich door een volle onderdompeling in de postmoderne tijd.  Handelen is een kunst. Authenticiteit en vernieuwing zijn de grondslag voor keuzen.  In zijn uiterste vorm manifesteert de esthetische houding zich als ironie.  Het theater is de plek van de esthetische houding.

Ethische houding
Deze houding grijpt terug op moderne idealen.  Zoekt alternatieven voor het postmoderne, maar deze alternatieven dwingen zonder te overtuigen. In zijn uiterste vorm manifesteert deze houding zich in de opstand.  De academie is de plek van de ethische houding.

Aandachtige houding
De aandachtige houding combineert de inhoud van de ethische houding met de vorm van de esthetische houding.  Gaat uit van het besef van het alsof.  In zijn uiterste vorm manifesteert de aandachtige houding zich als passiviteit.  Het klooster is de plek van de aandachtige houding.

Onderzoek in Planning
In mijn proefschrift Onderzoek in Planning (1998) beschrijf ik in detail de relatie tussen het proces van planvorming en de kennis uit onderzoek dat wordt uitgevoerd  in het kader de voorbereiding van streekplannen.  Ik geef een antwoord op de vraag welke vormen van onderzoek een positieve en substantiële invloed hebben gehad.  Het blijkt dat onderzoek dat veel effect heeft op het proces van planning, op de uitersten van het spectrum van soorten onderzoek te vinden is. Aan de ene kant is dat de simpele beschrijving van geografische gegevens. Dit soort gegevens hebben echt impact. Aan de andere kant is dat het onderzoek dat waar vernieuwende concepten uitkomen. Nieuwe visies op ontwikkelingen, nieuwe (ruimtelijke) concepten, enzovoort. De daartussen liggende categorieën van beschrijvend, analyserend en voorspellend onderzoek hadden minder impact. Wie in het boek Onderzoek in Planning is geïnteresseerd kan het bestellen door een mail te sturen naar w.dehaas at planet.nl.